काठमाडौ — नेपाली राजनीतिमा महिला सहभागिताको विषय लामो समयदेखि बहसको केन्द्रमा रहँदै आएको छ। संविधानले समानुपातिक समावेशीताको सुनिश्चितता गरे पनि व्यवहारमा महिलाको अर्थपूर्ण उपस्थिति अझै चुनौतीपूर्ण नै देखिन्छ। यही सन्दर्भमा गतिशील लोकतान्त्रिक पार्टीबाट प्रतिनिधि सभा २०८२ का लागि समानुपातिक उम्मेदवार बनेकी गीता केसी दर्नाल महिला नेतृत्वलाई प्राथमिकतामा राख्दै स्पष्ट एजेन्डासहित अघि बढेकी छन्।
दर्नालले महिलाहरू समाजको आधा जनसंख्या भए पनि निर्णय प्रक्रियामा पर्याप्त प्रतिनिधित्व नपाएको उल्लेख गर्दै अब प्रतीकारात्मक होइन, प्रभावकारी सहभागिता आवश्यक रहेको बताएकी छन्। उनका अनुसार राजनीति केवल सत्ताको प्रतिस्पर्धा नभई सामाजिक रूपान्तरणको माध्यम हो, र त्यसमा महिलाको नेतृत्व अपरिहार्य छ।
समाजसेवाबाट राजनीतिसम्म
समाजसेवामार्फत सार्वजनिक जीवन सुरु गरेकी दर्नाल लामो समयदेखि महिला सशक्तीकरण, सामाजिक न्याय र समुदायस्तरका विकास पहलमा सक्रिय रहँदै आएकी छन्। स्थानीय तहमा महिला समूह सञ्जाल निर्माण, सचेतना कार्यक्रम, र आत्मनिर्भरता अभिमुखीकरण जस्ता अभियानमा उनको भूमिका उल्लेखनीय मानिन्छ। यही अनुभवलाई राजनीतिक नीतिनिर्माण तहसम्म पुर्याउने उद्देश्यसहित उनले प्रतिनिधि सभाको दौडमा प्रवेश गरेको बताइन्छ।
प्राथमिक एजेन्डा
दर्नालले आफ्नो राजनीतिक प्राथमिकता यसरी प्रस्तुत गरेकी छन्—
महिलामाथि हुने हिंसा र विभेद अन्त्य
सामाजिक न्यायको प्रत्याभूति
बालबालिकाका लागि नैतिक तथा सीपमूलक शिक्षा
प्राकृतिक कृषि र पर्यटनमार्फत रोजगारी विस्तार
पारदर्शिता र जवाफदेहितामा आधारित शासन प्रणाली
उनले नयाँ राजनीतिक संस्कारको आवश्यकता औंल्याउँदै सुशासन, उत्तरदायित्व र जनमुखी नीतिलाई केन्द्रमा राख्नुपर्ने धारणा राखेकी छन्।
“निर्णय गर्ने ठाउँमा महिला”
ललितपुरबाट प्रतिनिधित्व गर्दै राष्ट्रिय राजनीतिमा सक्रिय हुन लागेकी दर्नालको स्पष्ट भनाइ छ—
“महिलालाई अवसर मात्र होइन, निर्णय गर्ने ठाउँ दिनुपर्छ।”
उनले महिला सशक्तीकरणलाई नारामा सीमित नराखी नीतिगत रूपमै कार्यान्वयन गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेकी छन्।
आगामी निर्वाचनले महिला नेतृत्वप्रति जनताको विश्वास कत्तिको बलियो छ भन्ने स्पष्ट पार्नेछ। तर, गीता केसी दर्नालजस्ता उम्मेदवारहरूको उदयले नेपाली राजनीतिमा समावेशी बहसलाई थप तीव्र र सार्थक बनाएको संकेत देखिएको छ।
Leave a Reply