काठमाडौँ। नेपालमा दशकौँदेखि जारी विद्युत् संकट अन्त्य गरेर जनजीवन सहज बनाएका इन्जिनियर कुलमान घिसिङ फेरि एकपटक राष्ट्रिय चर्चाको केन्द्रमा रहनुभएको छ। नेपाल विद्युत् प्राधिकरण (NEA) का पूर्व प्रबन्ध निर्देशक घिसिङले लोडसेडिङ अन्त्य गरेर इतिहास रचेका कारण उहाँलाई आम नागरिकले ‘उज्यालो नेपालका नायक’का रूपमा चिन्छन्।
रामेछाप जिल्लाको बेथानमा जन्मिनुभएका घिसिङले भारतको जमशेदपुरस्थित Regional Institute of Technology बाट विद्युत् इन्जिनियरिङमा स्नातक तथा त्रिभुवन विश्वविद्यालय, पुल्चोक इन्जिनियरिङ कलेजबाट पावर सिस्टम्स इन्जिनियरिङमा स्नातकोत्तर अध्ययन गर्नुभएको हो। व्यवस्थापन क्षमतामा थप सशक्त हुन उहाँले MBA पनि गर्नुभएको छ।
सन् १९९४ मा नेपाल विद्युत् प्राधिकरणमा इन्जिनियरका रूपमा सेवा सुरु गर्नुभएका घिसिङले विभिन्न जलविद्युत् आयोजना तथा प्रशासनिक पदमा काम गर्दै अनुभव बटुल्नुभयो। चिलिमे जलविद्युत् कम्पनीको प्रबन्ध निर्देशक तथा राहुघाट जलविद्युत् आयोजनाको आयोजना प्रमुखको भूमिकामा रहँदै उहाँले ऊर्जा क्षेत्रमा महत्वपूर्ण योगदान दिनुभयो।
सेप्टेम्बर २०१६ मा नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको प्रबन्ध निर्देशकमा नियुक्त हुँदा देश दैनिक १६ देखि १८ घण्टासम्म लोडसेडिङको मारमा थियो। तर घिसिङले विद्युत् वितरण व्यवस्थापन सुधार, अवैध विद्युत् प्रयोग नियन्त्रण, जलविद्युत् उत्पादनको प्रभावकारी सञ्चालन र आवश्यकताअनुसार विद्युत् आयातजस्ता कदम चाल्दै केही महिनामै लोडसेडिङ अन्त्य गर्न सफल हुनुभयो। यस उपलब्धिले उहाँलाई देशभर अत्यन्त लोकप्रिय बनायो।
उहाँको नेतृत्वमा घाटामा रहेको नेपाल विद्युत् प्राधिकरण क्रमशः सुधारोन्मुख हुँदै नाफातर्फ उन्मुख भएको बताइन्छ। यही कार्यसम्पादनका कारण अगस्ट २०२१ मा उहाँ दोस्रो कार्यकालका लागि पुनर्नियुक्त हुनुभयो।
तर मार्च २०२५ मा कार्यकाल सकिनुअघि नै सरकारद्वारा उहाँलाई पदबाट हटाइएपछि देशभर चर्को प्रतिक्रिया देखियो। सामाजिक सञ्जालदेखि सडकसम्म उहाँको समर्थनमा आवाज उठ्यो। धेरैले यस निर्णयलाई राजनीतिक हस्तक्षेपका रूपमा आलोचना गरे।
आज पनि कुलमान घिसिङलाई नेपालमा सुशासन, प्राविधिक दक्षता र परिणाममुखी नेतृत्वको प्रतीकका रूपमा लिने गरिन्छ। उहाँले अन्त्य गरेको लोडसेडिङले उद्योग, व्यापार र सर्वसाधारणको जीवनमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याएको भन्दै नागरिकहरू उहाँप्रति उच्च सम्मान व्यक्त गर्छन्।
Leave a Reply